Spacerując z psem po lesie pamiętaj, by nie wchodzić w miejsca, gdzie przepisy tego zabraniają. Nie spuszczaj psa luzem i zabezpiecz go przed kleszczami!
Jak bezpiecznie spacerować po lesie z psem?
Spacer po lesie to doskonały sposób na relaks i wzmocnienie relacji z psem. Niestety wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że las nie jest miejscem, w którym pies może swobodnie biegać. Zgodnie z polskim prawem, za puszczenie psa luzem w lesie grozi mandat w wysokości nawet do 5000 zł.
Co więcej, lasy stanowią naturalny rezerwuar kleszczy – pasożytów, które przenoszą wiele niebezpiecznych patogenów, groźnych zarówno dla psów, jak i ludzi.
Przede wyjściem z psem na spacer po lesie koniecznie przeczytaj, gdzie można wchodzić, jak zachowywać się z psem w lesie oraz jak zabezpieczyć pupila przed groźnymi pasożytami zewnętrznymi.
Spacer z psem po lesie a przepisy prawa
Zasady dotyczące spacerowania z psem po lesie od wielu lat są ściśle uregulowane w przepisach polskiego prawa.
Art. 30 ust 1 pkt 13 ustawy o lasach zakazuje puszczania w lasach psów luzem. To oznacza, że nie ma możliwości, aby spuszczać psa ze smyczy w jakimkolwiek lesie. Przepisy te pozwalają ukarać opiekuna psa tylko i wyłącznie na podstawie stwierdzenia, że takie zachowanie miało miejsce. W ogóle nie bierze się pod uwagę czy pies wyrządził jakieś szkody czy też nie.
Przepis ten został wprowadzony, by uniemożliwić:
- roznoszenie bakterii, wirusów i pasożytów, które mogą być śmiertelnie groźne dla dzikich zwierząt;
- zakłócanie spokoju dzikim zwierzętom, wpływając na ich zachowanie, rozród czy odpoczynek;
- ataki na dzikie zwierzęta przez psy, które instynktownie mogą pójść za tropem;
- wypłaszanie dziko żyjących zwierząt na drogi, co mogłoby skończyć się wypadkami, niebezpiecznymi zarówno dla zwierząt, jak i ludzi.
Z drugiej strony, spacer z psem po lesie na smyczy może uchronić go przed kontaktem z kleszczami.
Czy mogę wejść z psem do Paku Narodowego?
W Polsce obowiązują odrębne przepisy, które dotyczą wchodzenia z psami na teren Parków Narodowych.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (tj. DZ.U. 2023 poz. 1336, z późn. zm.) w parkach narodowych zabrania się wprowadzania psów na obszary objęte ochroną ścisłą i czynną, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony, (…) oraz psów asystujących w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej, oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240 i 852).
W związku z tym, jeżeli dla danego Parku Narodowego nie uchwalono planu ochrony, należy sprawdzić czy wydane zostało zarządzenie w sprawie zadań ochronnych zatwierdzane przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Zakaz wędrówek z psami obowiązuje na wybranych odcinkach szlaków:
- Szlak zielony: z Polany do szlaku czerwonego przy Słoneczniku;
- Szlak zielony: od Pielgrzymów do schroniska Odrodzenie;
- Szlak zielony: od Przełęczy Karkonoskiej (schronisko Petrova Bouda) do Schroniska Pod Łabskim Szczytem, dalej Mokrą Drogą przez zbocza Szrenicy do Jakuszyc (cała Ścieżka nad Reglami);
- Szlak czarny: od Jaworowej Łąki w Czarnym Kotle Jagniątkowskim do Koralowej Ścieżki;
- Szlak czarny: od Jagniątkowa (Petrovka), od Drogi pod Reglami do czerwonego szlaku przy Petrovej Boudzie;
- Wodospad Kamieńczyka;
- Szlak czerwony: przez Kocioł Łomniczki od schroniska Dom Śląski do remontowanego schroniska Nad Łomniczką;
- Szlak czerwony: od skrzyżowania z czarnym szlakiem z Michałowic do niebieskiego szlaku na Przełęcz pod Śmielcem;
- Szlak żółty: od Betonowego Mostu do schroniska Nad Łomniczką;
- Szlak niebieski: od Skalnego Stołu do Przełęczy Okraj.
Na pozostałych 97 km szlaków wędrówki z psem na smyczy są dozwolone, zgodnie z planem ochrony parku, który przewiduje wyjątki od ustawowego zakazu.
Szlaki z zakazem są oznaczone specjalnymi tabliczkami. Dla ułatwienia orientacji, również trasy dostępne dla psów są odpowiednio oznakowane.
Jakie kary grożą za nieprzestrzeganie zasad dotyczących spacerowania z psem po lesie?
Nieprzestrzeganie opisanych wyżej zasad grozi narażeniem się na mandat. Art. 166 Kodeksu wykroczeń stanowi, że „kto w lesie puszcza luzem psa, poza czynnościami związanymi z polowaniem i ratownictwem, podlega karze grzywny albo karze nagany.„
Za niestosowanie się do art. 166 Kodeksu wykroczeń grozi grzywna od 20 zł do nawet 5 tys. zł.
Kleszcze: zagrożenie dla zdrowia psa
Spacerując z psem po lesie, nie można tracić z pola widzenia zagrożenia, jakie stanowią kleszcze – pasożyty realnie zagrażające zdrowiu zwierząt domowych i ludzi.
Najczęściej w lesie można natknąć się na kleszcza pospolitego (Ixodes ricinus), który występuje na terenie całej Polski. Kleszcze te żerują głównie w lasach mieszanych i liściastych, choć pies może złapać je również podczas spaceru w parku czy we własnym ogrodzie.
Pajęczaki tego gatunku są odpowiedzialne za przenoszenie wielu groźnych patogenów, takich jak: wirus kleszczowego zapalenia mózgu, Borrelia burgdorferi, Coxiella burnetii, Anaplasma phagocytophilum oraz Babesia spp.
Jak zabezpieczyć psa przed kleszczami w czasie spacerów po lesie?
Aby skutecznie chronić psa przed kleszczami, warto przez cały sezon ich aktywności regularnie stosować odpowiednie preparaty przeciw pasożytom zewnętrznym. U psów najczęściej wybierane są krople typu spot-on, np. Fiprex – nakłada się je bezpośrednio na skórę, zaczynając od karku, wzdłuż grzbietu aż do nasady ogona. Jedna dawka zwykle działa przez około 4 tygodnie.
Rutynowo, po spacerze z psem po lesie, należy przejrzeć sierść psa, a także rozsunąć ją w newralgicznych miejscach, by upewnić się, że nie ma wciętego kleszcza. Wędrujące po skórze psa kleszcze należy niezwłocznie usunąć. Gdy kleszcz wciął się już w skórę należy zastosować jeden z wielu specjalistycznych przyrządów, które można kupić w sklepie zoologicznym:
- haczyki do usuwania kleszczy u psa,
- karty do usuwania kleszczy u psa,
- lassa do usuwania kleszczy u psa,
- pompki do usuwania kleszczy u psa.
FAQ
Co lepiej działa: obroża, krople czy tabletki na kleszcze?
Obroża działa długo i jest wygodna, krople dobrze chronią miejscowo, a tabletki mają działanie ogólnoustrojowe. Dobór środka warto skonsultować z weterynarzem, kluczowe przy wyborze preparatu są: kondycja zdrowotna psa oraz środowisko życia zwierzęcia.
Czy kleszcz u psa zawsze oznacza chorobę?
Nie każdy kleszcz jest nosicielem patogenów, ale ryzyko zawsze istnieje. Dlatego szybkie usunięcie pasożyta i profilaktyka to podstawa. Jeżeli martwisz się o psa, który miał kleszcza, możesz zapakować pajęczaka i przekazać na badania na obecność patogenów.
Bibliografia
Chroń się przed kleszczami, https://www.gov.pl/web/psse-staszow/chron-sie-przed-kleszczami (dostęp: 29.06.2025).
Pies w lesie – zawsze na smyczy, https://jarocin.poznan.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/jPX2/content/pies-w-lesie-zawsze-na-smyczy (dostęp: 29.06.2025).
ESCCAP, Zwalczanie pasożytów zewnętrznych u psów i kotów, wydanie siódme, styczeń 2022.
J. L. Gundłach, A. B. Sadzikowski, Parazytologia i parazyty zwierząt, wyd. PWRiL, Warszawa 2004.
