Kaszel u psa: rodzaje, przyczyny, badania

Kaszel u psa

Kaszel to objaw wielu chorób, z których niektóre mogą zagrażać życiu psa. Umiejętne rozpoznanie rodzaju kaszlu pozwala lekarzowi określić, który odcinek układu oddechowego został zajęty przez chorobę. Niekiedy kaszel może być związany z pasożytami lub chorobami serca, co wymaga dodatkowej diagnostyki. Najczęściej jednak ma on związek z infekcjami górnych dróg oddechowych, a szybkie wdrożenie leczenia pozwala postawić psa na nogi.

Jak kaszle pies?

Kaszel to odruch wywoływany przez receptory, które w dużej liczbie znajdują się w drogach oddechowych. Szczególnie dużo z nich występuje w krtani, tchawicy oraz na wysokości rozwidlenia płuc. Ulegają one pobudzeniu pod wpływem bodźców chemicznych i mechanicznych.

Odruch kaszlu najczęściej wiąże się z górnymi drogami oddechowymi. Mogą go jednak wywołać także inne problemy zdrowotne, np. powiększenie lewego przedsionka serca.

Po aktywacji receptorów kaszlu bodźce trafiają do ośrodka kaszlu w rdzeniu przedłużonym mózgu, a neurony wychodzące z tego ośrodka uruchamiają mechanizm kaszlu, który składa się z następujących etapów:

  1. Szybki wdech
  2. Zamknięcie nagłośni w krtani
  3. Skurcz przepony i mięśni międzyżebrowych
  4. Otwarcie nagłośni i krtani
  5. Szybkie wypchnięcie powietrza z płuc przez drogi oddechowe

Celem tego procesu jest usunięcie drażniącego materiału z dalszych odcinków dróg oddechowych. Gdy dostanie się on do gardła i jamy ustnej, może zostać wypluty lub połknięty.

W przypadku mechanicznego ucisku dróg oddechowych kaszel nie pełni funkcji obronnej. Ponieważ może prowadzić do uszkodzenia nabłonka, należy jak najszybciej usunąć jego przyczynę.

Co może powodować kaszel u psa?

U zdrowych psów kaszel może być wywołany przez niewielką ilość pokarmu, który dostał się do dróg oddechowych podczas jedzenia, lub przez normalnie produkowany śluz. Z kolei u chorych zwierząt odruch kaszlu może być spowodowany nadmierną ilością śluzu.

Przyczyny kaszlu można sklasyfikować w oparciu o miejsce, w którym doszło do podrażnienia receptorów kaszlu:

  • Kaszel z górnych dróg oddechowych – często wynika z zakaźnych stanów zapalnych, jak zapalenie gardła, tchawicy czy krtani. Może być również spowodowany urazami wywołanymi przez ciała obce oraz zwyrodnieniami prowadzącymi do porażenia krtani lub zapadania się tchawicy.
  • Kaszel z dolnych dróg oddechowych – ma zdecydowanie więcej możliwych przyczyn. Mogą go wywoływać m.in.: wirusowe lub bakteryjne zapalenie płuc, grzybicze, pasożytnicze i pierwotniacze zapalenie oskrzeli, astma, płyn w jamie opłucnej, nacieki eozynofilowe w płucach, wdychanie dymu, obecność ciała obcego, zwłóknienie płuc oraz zapadanie się tchawicy lub oskrzeli.
  • Kaszel związany z układem sercowo-naczyniowym – najczęściej jest wynikiem zwyrodnienia zastawek prowadzącego do powiększenia lewego przedsionka, podzastawkowego zwężenia aorty, dirofilariozy, kardiomiopatii rozstrzeniowej lub przerostowej, zakrzepicy płuc czy obecności ciał obcych.

Rodzaje kaszlu u psów

Umiejętność rozpoznania rodzaju kaszlu pozwala określić, która część układu oddechowego została objęta procesem chorobowym.

Przy schorzeniach górnych dróg oddechowych kaszel u psa jest zwykle suchy, urywany i szorstki – to typowy objaw zapalenia tchawicy i oskrzeli.

Szczekający i głośny kaszel jest charakterystyczny dla zapadania się tchawicy lub obecności ciała obcego w oskrzelach.

Cichy i nieproduktywny kaszel często wskazuje na schorzenia dolnych dróg oddechowych – może występować w przebiegu zapalenia lub obrzęku płuc.

               Kaszel kenelowy u psa

Ten typ kaszlu u psów jest wynikiem zakażenia tchawicy. Pojawia się nagle, w ciągu jednego dnia, i charakteryzuje się suchym, donośnym dźwiękiem. Występuje zarówno w dzień, jak i w nocy, z taką samą intensywnością.

Kaszel kenelowy to choroba zakaźna, która najczęściej pojawia się w miejscach, gdzie przebywa wiele psów, takich jak wystawy, schroniska czy hodowle – stąd jej nazwa. Jednak pies może zarazić się także od pojedynczego zwierzęcia, np. podczas spaceru.

Choroba rzadko prowadzi do infekcji płuc i zazwyczaj dobrze reaguje na leczenie antybiotykami.

Rozpoznanie różnicowe w chorobach z kaszlem

Rozpoznanie przyczyny kaszlu u psów niemal zawsze opiera się na przeprowadzeniu wywiadu, badania fizykalnego oraz testów diagnostycznych.

Już samo określenie wieku i rasy może wskazywać na potencjalną przyczynę kaszlu. U młodych psów często jest to ostre zapalenie tchawicy i oskrzeli, natomiast u ras małych i miniaturowych, np. może to być zapadanie się tchawicy.

Podczas wywiadu lekarz ustala, czy pies miał kontakt z zakażonymi zwierzętami, np. w hotelu dla zwierząt lub na wystawie. Jeśli podobne objawy występują u innych zwierząt domowych, może to wskazywać na chorobę zakaźną. Z kolei pojawienie się objawów oddechowych po zabiegu chirurgicznym może sugerować zakrzep lub zator w krążeniu płucnym.

Badanie fizykalne obejmuje zarówno ogólne badanie kliniczne, jak i szczegółową ocenę serca oraz układu oddechowego.

Testy diagnostyczne obejmują swoim zakresem: RTG klatki piersiowej, EKG, USG serca, bronchoskopię, biopsję, gazometrię oraz morfologię i biochemię krwi.

W diagnostyce różnicowej kluczowe jest doświadczenie lekarza weterynarii oraz umiejętność rozpoznawania różnych rodzajów kaszlu:

  • U psów, u których kaszel jest spowodowany zapaleniem gardła, migdałków lub krtani, częściej występują odruch wymiotny i dławienie się.
  • W przewlekłym nieżycie oskrzeli kaszel wynika z nadmiernego wydzielania śluzu do dróg oddechowych.
  • Kaszel związany z niewydolnością lewokomorową serca jest spowodowany uciskiem powiększonego lewego przedsionka na oskrzele główne oraz obrzękiem płuc.

Kaszel może być również wywołany przez pasożyty obecne w układzie oddechowym, takie jak nicienie płucne.

Co zrobić, gdy pies ma suchy kaszel?

Jeśli podejrzewasz u swojego psa zapalenie górnych dróg oddechowych, konieczna jest wizyta u lekarza weterynarii. Suchy kaszel, brak apetytu i apatia mogą być objawami infekcji.

Podczas wizyty lekarz weterynarii przeprowadzi kompleksowe badanie, sprawdzając oczy, nos, osłuchując płuca i serce, a także oceniając stan węzłów chłonnych oraz jamy ustnej. Może również zalecić dodatkowe testy, takie jak badania krwi, wymaz bakteriologiczny, RTG lub endoskopia – szczególnie jeśli podejrzewa ciało obce lub inne poważniejsze schorzenia.

Jak zapobiec zapaleniu górnych dróg oddechowych u psa?

Podstawowym działaniem profilaktycznym jest przestrzeganie kalendarza szczepień przeciw chorobom zakaźnym psów.

Jeśli to możliwe, warto unikać przebywania psa w dużych skupiskach zwierząt, np. na wystawach czy w psich hotelach.

Szczególnie jesienią i zimą psy o niewielkiej ilości podszerstka powinny być dodatkowo chronione przed zimnem podczas spacerów za pomocą ubranek.

Równie ważne jest regularne odrobaczanie pupila, oraz zapewnienie mu codziennej aktywności, odpoczynku i zbilansowanej diety.

Leczenie: Co na kaszel dla psa?

Leki na kaszel dla psa może przepisać wyłącznie weterynarz. Jeśli Twój pupil kaszle przez dłuższy czas, konieczna jest wizyta u specjalisty, ponieważ przyczyny kaszlu mogą być różne – od łagodnych infekcji po poważne choroby wymagające natychmiastowego leczenia.

Jeśli kaszel utrzymuje się ponad tydzień, a dodatkowo pies ma gorączkę, traci apetyt lub odmawia picia, nie należy zwlekać – jak najszybciej skonsultuj się z weterynarzem. Szybka diagnoza i odpowiednie leczenie pomogą uniknąć groźnych powikłań oraz przyspieszą powrót pupila do zdrowia.

Bibliografia

M. Martin, Choroby układu krążenia i oddechowego psów i kotów, wyd. SIMA WLW, Warszawa 2000.

M. Lorenz, Od objawu do rozpoznania. Postępowanie diagnostyczne u małych zwierząt, wyd. Galaktyka, Łódź 2010.

Ostatnie artykuły

Zapalenie mieszków włosowych u kota

Koty to zwierzęta, które szczególnie dbają o pielęgnację sierści. Niestety nawet wtedy mogą przytrafić się im problemy skórne, na przykład zapalenie mieszków włosowych. Dla opiekuna może być to sporym zaskoczeniem, zwłaszcza, gdy mruczek na co dzień wygląda na zadbanego i zdrowego.

CZYTAJ WIĘCEJ »
Zadzwoń