Dlaczego psy aktywne są bardziej narażone na kleszcze?
Psy aktywne są bardziej narażone na kleszcze, bo częściej wchodzą w środowisko, w którym pasożyty czekają na żywiciela. Ryzyko rośnie szczególnie u psów, które swobodnie eksplorują teren, biegają po roślinności i mają częsty kontakt z wilgotnymi, zielonymi miejscami.
Pies może złapać kleszcza nie tylko w lesie, ale też na łące, w wysokiej trawie, zaroślach, parku, na osiedlowym trawniku, działce, pastwisku, nieużytkach, w dolinach rzecznych, przy zbiornikach wodnych, na szlakach turystycznych oraz w terenach górskich, wyżynnych, podmiejskich i rekreacyjnych.
Czy pies mieszkający w mieście też jest narażony na kleszcze?
Tak. Pies nie musi chodzić do lasu, żeby złapać pasożyta. Kleszcze występują również w parkach, na osiedlowych trawnikach, terenach rekreacyjnych i w zieleni miejskiej.
Ryzyko rośnie szczególnie wtedy, gdy pies regularnie spaceruje po wysokiej trawie, krzewach, niekoszonych trawnikach, obrzeżach parków, działkach, skwerach, terenach nadrzecznych albo miejskich nieużytkach.
Badanie z Warszawy pokazało, że kleszcze znajdowano u psów zgłaszanych do lecznic w różnych częściach miasta, a psy mogą łapać je w parkach i na osiedlach. Dlatego po spacerze warto obejrzeć sierść, uszy, szyję, brzuch, pachwiny, łapy i przestrzenie między palcami, nawet jeśli pies nie opuszcza miasta.
Czy długość sierści wpływa na ryzyko kleszczy u psa?
U psów z długą i gęstą sierścią kleszcza łatwiej przeoczyć, więc trzeba dokładnie rozchylać włos przy skórze, zwłaszcza za uszami, na szyi, brzuchu, w pachwinach i między palcami.
Długość sierści może mieć znaczenie, ale nie przesądza sama o tym, czy pies złapie kleszcza. W jednym z badań wyższy odsetek infestacji stwierdzono u psów krótkowłosych niż długowłosych. Dlatego opiekun powinien sprawdzać psa zawsze po spacerze.
Kiedy psy są najbardziej narażone na kleszcze?
Psy są najbardziej narażone na kleszcze w okresach największej aktywności tych pasożytów, czyli przede wszystkim wiosną i jesienią. W badaniu z okolic Warszawy wykazano dwa piki aktywności kleszczy żerujących na psach: wyższy w maju i niższy we wrześniu, dlatego właśnie wtedy warto szczególnie dokładnie sprawdzać psa po spacerze.
Ryzyko rośnie także w ciepłych i wilgotnych miesiącach. Badanie z południowej Polski pokazało, że kleszcze znajdowano u zwierząt domowych od lutego do października, a Ixodes ricinus najczęściej występował w kwietniu i maju. Dlatego ochrony psa nie warto planować wyłącznie na lato — ważna jest regularna profilaktyka.
Gdzie szukać kleszcza u psa po spacerze?
Najdokładniej obejrzyj miejsca, gdzie skóra jest cieńsza, cieplejsza albo trudniej dostępna: okolice uszu, głowę, pysk, szyję, kark, pachy, klatkę piersiową, brzuch, pachwiny, wewnętrzną stronę ud, okolice ogona, łapy oraz przestrzenie między palcami. U psa z gęstą lub długą sierścią rozchylaj włos aż do skóry i przesuwaj dłonią pod włos.
WAŻNE: kontrola jest szczególnie ważna po spacerach po wysokiej trawie, zaroślach, parkach, działkach, dolinach rzecznych i terenach rekreacyjnych, bo takie miejsca sprzyjają kontaktowi psa z kleszczami.
Objawy po kleszczu u psa — kiedy iść do lekarza weterynarii?
Po usunięciu kleszcza obserwuj psa przez przynajmniej 14 dni, bo samo znalezienie pasożyta nie oznacza jeszcze choroby, ale może wiązać się z ryzykiem zakażeń odkleszczowych.
Do lekarza weterynarii zgłoś się, jeśli pies staje się apatyczny, słaby, traci apetyt, ma gorączkę, powiększone węzły chłonne, blade lub zażółcone błony śluzowe, ciemny mocz, objawy odwodnienia albo zaczyna chudnąć. Takie symptomy mogą pasować m.in. do chorób przenoszonych przez kleszcze, w tym babeszjozy i ehrlichiozy.
Jak zabezpieczyć psa przed kleszczami?
Najlepszym sposobem na zmniejszenie ryzyka chorób przenoszonych przez kleszcze jest systematyczna profilaktyka. Regularnie stosowany preparat ogranicza prawdopodobieństwo, że pasożyt będzie żerował wystarczająco długo, by przekazać psu niebezpieczne drobnoustroje. Kleszcz może wprowadzać patogeny do organizmu wraz ze śliną już po kilkunastu godzinach od rozpoczęcia żerowania, dlatego nie warto czekać, aż stanie się duży i wyraźnie wypełniony krwią.
Dostępne są różne formy ochrony przeciwkleszczowej dla psów, a ich działanie i czas skuteczności mogą się różnić:
- Krople spot-on – np. Fiprex, Refordog – aplikuje się je bezpośrednio na skórę, najczęściej między łopatkami i wzdłuż grzbietu. Zwykle chronią przez około 4 tygodnie. Przed podaniem i tuż po aplikacji nie należy kąpać psa.
- Obroża przeciwkleszczowa – uwalnia substancje czynne stopniowo, dzięki czemu może zapewniać ochronę przez kilka miesięcy, często nawet 6–8 miesięcy, zależnie od produktu.
- Tabletki doustne – podaje się je w określonych odstępach, najczęściej co 8–12 tygodni. Część preparatów działa na kleszcze i inne pasożyty zewnętrzne, a niektóre także na wybrane pasożyty wewnętrzne.
- Zastrzyk – może być podany wyłącznie przez lekarza weterynarii. Chroni przed pasożytami zewnętrznymi, a w przypadku wybranych preparatów również przed niektórymi pasożytami wewnętrznymi.
- Spray – np. Fiprex Spray – nanosi się go na sierść, tak aby preparat dotarł do skóry. Tworzy warstwę ochronną, która najczęściej działa przez około miesiąc.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Czy są rasy psów bardziej narażone na kleszcze?
Tak, ale większe znaczenie niż sama rasa ma styl życia psa. Najbardziej narażone są psy aktywne, tropiące, myśliwskie, pasterskie i te, które często spacerują po lesie, łąkach, działkach, parkach i wysokiej trawie.
Po jakim czasie pojawiają się objawy po kleszczu u psa?
Objawy po kleszczu u psa mogą pojawić się po kilku dniach, ale czasem dopiero po kilku tygodniach od ukąszenia. Wszystko zależy od tego, czy kleszcz przeniósł patogen i jaka choroba odkleszczowa zaczyna się rozwijać.
Literatura naukowa
A. Kocoń, M. Asman, M. Nowak-Chmura, J. Witecka, G. Rączka, Exposure of domestic dogs and cats to ticks (Acari: Ixodida) and selected tick.borne diseases in urban and recreational areas in southern Poland, https://ppm.edu.pl/docstore/download/SUMa194ac6cf50744029c0904d3f7820a14/0000109547.pdf (dostęp: 26.05.2026).
W. Zygner, H. Wędrychowicz, Occurrence of hard ticks in dogs from Warsaw area, https://www.aaem.pl/pdf-90602-25136?filename=25136.pdf (dostęp: 26.05.2026).
